Uzbekistan đang trở thành điểm đến đáng chú ý của dòng vốn quốc tế khi chính phủ đẩy mạnh cải cách kinh tế, tư nhân hóa doanh nghiệp nhà nước và mở rộng thị trường vốn. Theo dữ liệu Ngân hàng Thế giới (WB) và Liên Hợp Quốc được Reuters dẫn lại, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào nước này tăng từ 2,3 tỷ USD năm 2021 lên 4,4 tỷ USD năm 2025.
Sự thay đổi bắt đầu rõ nét từ năm 2016, khi Tổng thống Shavkat Mirziyoyev lên nắm quyền. Chính phủ từng bước dỡ bỏ các biện pháp kiểm soát vốn, thả nổi đồng som và nới lỏng quy định thị thực. Những cải cách này giúp nền kinh tế chuyển dần từ mô hình khép kín sang định hướng thị trường và mở rộng hơn với nhà đầu tư nước ngoài.
Nền kinh tế Uzbekistan tăng trưởng trung bình khoảng 6% mỗi năm trong 5 năm qua. Quốc gia gần 40 triệu dân này cũng đang đẩy mạnh phát triển thị trường vốn nhằm tạo thêm kênh huy động vốn cho doanh nghiệp và thu hút nhà đầu tư quốc tế.
Một dấu mốc đáng chú ý là đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của Quỹ đầu tư Quốc gia của Cộng hòa Uzbekistan trên Sở Giao dịch Chứng khoán London hồi tháng 5/2026. Quỹ thu về khoảng 690 triệu USD, trong khi tổng lượng đăng ký mua vượt 2,8 tỷ USD, cho thấy mức độ quan tâm đáng kể của nhà đầu tư quốc tế. IMF xác nhận thương vụ huy động 603,6 triệu USD ban đầu và có thể đạt tổng cộng khoảng 692 triệu USD nếu thực hiện quyền phân phối thêm.
Chính phủ Uzbekistan dự kiến tiếp tục tư nhân hóa các doanh nghiệp nhà nước và mở rộng sự tham gia của khu vực tư nhân. Một số doanh nghiệp trong lĩnh vực khai thác vàng, uranium, hàng không, bán lẻ và công nghệ tài chính cũng đang cân nhắc niêm yết ở nước ngoài. Tuy nhiên, doanh nghiệp nhà nước vẫn giữ vai trò lớn trong các lĩnh vực như ngân hàng, năng lượng và khai khoáng. IFC cho biết khu vực doanh nghiệp nhà nước vẫn chiếm hơn 30% GDP và tạo ra sự cạnh tranh không đồng đều với khu vực tư nhân.
Theo Reuters, thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở khả năng mở cửa trở lại mà ở tính ổn định và khả năng thể chế hóa các cải cách. Một số nhà đầu tư vẫn gặp tình trạng thủ tục kéo dài hoặc khó triển khai dự án do bộ máy hành chính còn bảo thủ. Việc nhiều chính sách tư nhân hóa được thực hiện thông qua sắc lệnh tổng thống thay vì một khung pháp lý hoàn thiện cũng làm dấy lên câu hỏi về khả năng bảo vệ nhà đầu tư trong dài hạn.
Bên cạnh đó, Uzbekistan đang đối mặt với tình trạng thiếu lao động có kỹ năng. Quỹ Tiền hệ Quốc tế (IMF) cũng đánh giá tiến độ tư nhân hóa doanh nghiệp nhà nước còn chậm và sự chi phối của khu vực nhà nước vẫn hạn chế cạnh tranh.
Dù còn nhiều thách thức, các nhà đầu tư cho rằng quá trình mở cửa đã tạo ra một thế hệ doanh nghiệp và người tiêu dùng quen thuộc hơn với nền kinh tế thị trường. Điều này có thể trở thành nền tảng để Uzbekistan tiếp tục thu hút FDI và hội nhập sâu hơn vào kinh tế quốc tế.
