Dòng dầu qua eo biển Hormuz đã phục hồi đáng kể, nhưng chi phí vận tải, bảo hiểm và năng lực lọc dầu hạn chế vẫn khiến giá dầu duy trì trên 100 USD/thùng.
Dòng dầu thô từ Trung Đông qua eo biển Hormuz đang phục hồi, nhưng thị trường dầu mỏ toàn cầu vẫn chịu sức ép lớn từ các vấn đề logistics. Theo dữ liệu Kpler được Reuters dẫn lại, lượng dầu đi qua Hormuz đạt trung bình 14,2 triệu thùng/ngày trong 7 ngày tính đến ngày 26/9, tương đương gần 80% mức trước chiến tranh. Dù nguồn cung cải thiện, giá dầu Brent vẫn duy trì trên 100 USD/thùng.
Logistics đẩy chi phí vận chuyển dầu lên cao
Nguyên nhân nằm ở sự gián đoạn của hệ thống vận chuyển dầu toàn cầu. Xung đột tại Trung Đông và Đông Âu khiến các tuyến vận tải truyền thống bị thay đổi, trong khi chi phí thuê tàu, bảo hiểm và hoạt động lọc dầu đồng loạt tăng.
Sau khi Iran phong tỏa Hormuz, các nước sản xuất dầu vùng Vịnh phải tìm tuyến xuất khẩu thay thế. Saudi Arabia từng chuyển một phần dầu qua đường ống East-West tới cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ. Tuy nhiên, sau khi tuyến đường ống này bị tấn công hồi đầu tháng 9, Saudi Arabia phải đưa dầu trở lại tuyến Hormuz. Lượng dầu của nước này vận chuyển qua eo biển đạt trung bình 3 triệu thùng/ngày trong tháng 9, mức cao nhất kể từ khi xung đột bắt đầu.
Việc nguồn cung qua Hormuz tăng đã giúp thu hẹp mức thiếu hụt dầu toàn cầu. Energy Aspects ước tính thị trường hiện thiếu khoảng 1,6 triệu thùng/ngày, giảm đáng kể so với khoảng 4 triệu thùng/ngày vào thời điểm gián đoạn nghiêm trọng nhất hồi tháng 5.
Tuy nhiên, nguồn cung tăng chưa đủ kéo giá dầu xuống khi chi phí logistics vẫn ở mức cao. Việc vận chuyển qua vùng Vịnh hiện phải sử dụng các mô hình trung chuyển phức tạp, trong đó dầu có thể được chuyển từ tàu lớn sang tàu nhỏ hơn trước khi tới khách hàng châu Á. Nhiều người mua cũng chuyển sang nguồn dầu từ khu vực Đại Tây Dương, khiến quãng đường vận chuyển dài hơn và nguồn cung tàu bị thắt chặt.
Theo Poten & Partners, giá thuê tàu VLCC vận chuyển dầu từ Trung Đông tới châu Á gần đây đã vượt 1,2 triệu USD/ngày, so với khoảng 30.000 USD/ngày hồi tháng 1. Chi phí vận tải trước đây chỉ chiếm khoảng 3% giá dầu giao tới nơi tiêu thụ, nhưng hiện đã tăng lên khoảng 27%.
Bên cạnh vận tải, năng lực lọc dầu suy giảm tại Trung Đông và Nga tiếp tục gây áp lực, đặc biệt với dầu diesel. Nhiều nhà máy lọc dầu bị ảnh hưởng bởi xung đột và các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái, khiến nguồn cung nhiên liệu thành phẩm bị thắt chặt.
Theo Reuters, vấn đề của thị trường dầu hiện không còn đơn thuần là có đủ dầu hay không, mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng vận chuyển và chế biến dầu. Khi các tuyến vận tải bị gián đoạn, chi phí logistics tăng mạnh, nguồn cung dầu có thể phục hồi nhưng giá năng lượng vẫn khó giảm sâu.
